Voortplanting bij de zwartstaartprairiehond :
Vrouwelijke prairiehondjes brengen in het wild hun jongen ter wereld in een ondergrondse kamer. Na zes à zeven weken komen de pups te voorschijn om de buitenwereld te verkennen. Professor John Hoogland, bioloog verbonden aan de universiteit van Maryland, bestudeert reeds jaren de wildpopulatie van prairiehonden. Zijn werk werd reeds verfilmd voor National Geographic en zijn boek " The Black-Tailed Prairiedog: The social life of a burrowing mammals" beschrijft het sociale leven en de voortplanting van de prairiehonden in het wild. Dit boek is een goede leidraad om inzicht te krijgen in het gedrag van prairiehonden in gevangenschap, zeker op vlak van voortplanting aangezien hierover weinig gegevens beschikbaar zijn. Het was ook John Hoogland die de infanticide of kindermoord vastlegde op film en het fenomeen beschreef. Iets waar we als prairiehonden eigenaar-liefhebber rekening moeten mee houden als er pups geboren worden. Prairiehonden kweken niet zo vlot in gevangenschap, dieren die in buitenverblijven gehouden worden, en de mogelijkheid hebben om zich in te graven of nesthokken hebben, zullen vlugger pups hebben dan dieren die binnenshuis gehouden worden en handtam zijn. De zwangerschapsduur is rond de dertig à vijfendertig dagen met afwijkingen naar beide kanten. Prairiehonden zijn eveneens gekend voor schijnzwangerschappen. Omdat kannibalisme ( infanticide ) frequent voorkomt bij prairiehonden is het raadzaam om het vrouwtje dat mogelijk zwanger is apart te zetten zodat ze zich niet bedreigd gaat voelen en als reactie haar jongen zou opeten, of dat eventuele andere vrouwtjes of mannetjes de jongen zouden doden. Een nestje bestaat uit gemiddeld een drie tot zestal jongen maar ook afwijkingen hierop komen voor. De jongen worden kaal en blind geboren, zij zijn volledig afhankelijk van de moeder die haar jongen zeer fel zal verdedigen. Het is dan ook zeer belangrijk dat de moeder in alle rust en kalmte voor haar pups kan zorgen. Vrouwelijke prairiehonden zijn maar vijf uur vruchtbaar per jaar ( John Hoogland ). Veldobservatie heeft uitgewezen dat tijdens deze korte periode de vrouwtjes met meerdere mannetje paren en dus kunnen de pups verschillende vaders hebben. Een studie ivm hormoonspiegels in het bloed heeft aangetoond dat vrouwelijke prairiehonden bij gevaar of onveilig gevoel hun ongeboren pups weer resorberen in hun lichaam. Bij Europese grondeekhoorns heeft een studie in Wenen aangetoond bij vrouwtjes die paren etsrus 3 dagen duurt en bij diegenen die niet paren 8 dagen, vrouwtjes waar geen mannetjes in de groep waren toonden dan weer een veel hoger oestrogeen gehalte aan dan hun soortgenootjes in gemengde groepen.
Bronnen:
John Hoogland: Prof.Ph.D. University of Maryland
Foreman D, Garris D. : Plasma Progesterone Levels and Corpus luteum morphology in the female prairiedog publicatie op PubMed
Eva Millesi, Suzanne Huber, Katharin Pieta, Manfred Walzl, Walter Arnold and John Ditani : Institute of Zoology, University of Vienna, Research Instutute of Wildlife Ecology, University of Veterinary Medicine, Vienna Estrus and Estrogen Changes in mated and unmated free living European Ground Squirrels.
www.desertusa.com
Verschil tussen beide geslachten :

Bron: Prairiedog Surgeries Teresa Lightfoot, Lucy Bartlett Exotic Companion Animal Surgeries, vol 1 CD Rom Zoological Education Network, 1999
Een nestje in eigen huis :
Prairiehonden kweken niet zo vlot in gevangenschap maar niets is onmogelijk. De gegevens die hieronder vermeld staan zijn dan ook gebaseerd op eigen observaties. Mijn groep bestond uit drie volwassen vrouwtjes en vier volwassen mannetjes, uiteraard geen gunstige samenstelling en dus lag een nestje helemaal niet in de lijn van de verwachtingen. Vrouwelijke prairiehonden zijn maar vijf uur vruchtbaar per jaar en aangezien introductie van een vreemde prairiehond tijdens de rutperiode niet vlot zal verlopen zal een vrouwtje enkel tot paren bereid zijn als zij het mannetje kent, dus als hij deel uitmaakt van de groep. In Februari 2002 vertoonde mijn oudste vrouwtje plots zéér agressief gedrag , niet enkel naar haar soortgenootjes maar ook naar ons toe. Deze agressie die tijdens de winterperiode optreedt en die zowel bij mannetjes als vrouwtjes voorkomt is zuiver hormonaal. Deze keer veranderde haar gedrag extreem, ze verdedigde haar kooi door dreigend gedrag (tegen de draad opvliegen, kwetteren en ratelen) en eenvoudig weg aan te vallen. Ze vertoonde een aantal lichamelijke kenmerken van dracht doch deze kwamen eveneens overeen met de uiterlijke symptomen van rut of estrus, bleke cirkels rond de tepels, opgezette tepels ( zeker naar de geboorte toe ), opgezette vulva met soms een paars-roze verkleuring. Na ongeveer de helft van de zwangerschap werd het buikje zichtbaar ronder. Aangezien de zwangerschapssymptomen en rut symptomen zo nauw aansluiten aan elkaar hadden we geen zekerheid. Echografie of RX opnames bij een ervaren dierenarts kunnen eventueel uitsluitsel geven. Wij besloten echter af te wachten. De zwangerschapsduur is rond de 30 à 35 dagen met afwijkingen naar beide kanten. Prairiehonden zijn eveneens gekend voor schijnzwangerschappen. Omdat kannibalisme ( infanticide ) frequent voorkomt bij prairiehonden is het raadzaam om het vrouwtje dat mogelijk zwanger is apart te zetten zodat ze zich niet bedreigd gaat voelen en als reactie haar jongen zou opeten, of dat eventuele andere vrouwtjes of mannetjes de jongen zouden doden. Een nestje bestaat uit gemiddeld een drie tot zestal jongen maar ook afwijkingen hierop komen voor. De jongen worden kaal en blind geboren, zij zijn volledig afhankelijk van de moeder die haar jongen zeer fel zal verdedigen. Het is dan ook zeer belangrijk dat de moeder in alle rust en kalmte voor haar pups kan zorgen. Ons vrouwtje Tammy ( toen vijf jaar ) beviel op 11/03/2002 van een nestje van vijf pups. Van de bevalling zelf hebben we niets gezien, gehoord of gemerkt, wellicht heeft ze gewacht tot we allemaal weg waren. De jongen zijn ontdekt 's avonds toen we de kooi wilden reinigen. De bodembedekking van de kooi moet stofvrij zijn, het vrouwtje moet de mogelijkheid krijgen om een nest te bouwen, stofvrij hooi en kranten volstaan, er mag geen pluizend materiaal in de kooi liggen en ook geen handdoeken zodat de pups niet kunnen vastraken in de stof.

1 dag oud...
Geluidjes zijn hoorbaar vanaf de eerste dag, in het wild wordt dit pas later beschreven doch wij konden de pups horen vanaf het allereerste moment. De moeder is continu bij de jongen en laat ze enkel alleen om zelf te gaan eten en drinken, voorzie haar steeds van vers drinkwater want in deze periode zal ze meer drinken dan anders, eventueel toevoeging van vitaminen en mineralen is te overwegen. Geef haar ook ruimschoots gezonde voeding vb hooi ad libitum, verse groeten en commerciële voeding op hooibasis. Eventueel kan men de moeder Critical Care (oxbow hay) of babyvoeding op groenten basis bijvoeden om wat aan te versterken. De vacht van de pups begint te verschijnen rond zeventien dagen, ze krijgen een fluwelig aspect en er wordt een donkere aftekening waargenomen.Kleine snorhaartjes en nageltjes zijn zichtbaar.

17 dagen oud...
Rond de 22e dag beginnen de jongen hun blafje te oefenen en ook is de vacht duidelijker waarneembaar. Ze hebben op deze jonge leeftijd al een uitgebreide communicatie oa piepen, uiting van plezier dmv een yipyip ( aanloop tot yahoo ) en kwetteren als ze boos zijn. Ze eisen hun voeding nogal luidruchtig op en af en toe kan je hen horen drinken. Soms maken ze ook ruzie en af en toe verlaten ze hun veilige nest maar de moeder brengt hen steeds zo snel mogelijk terug zodat ze niet afkoelen, een reëel gevaar bij kleine pupjes.

duidelijk zicht op de buik van de moeder
Eens de pups een leeftijd van ongeveer vier weken hadden liet de moeder ons toe haar jongen te hanteren en van dan af konden we hen ook bijvoederen. Hiervoor gebruikten we babyvoeding met worteltjes die lauw gemaakt was. We gaven hen dit door middel van een spuitje wat de pups na verloop van enkele dagen herkenden. Als men pups bijvoedert met een spuitje moet men aandachtig zijn op eventueel verslikken, dus steeds kleine hoeveelheden geven. Wij hebben hen twee maal daags een vijf cc babyvoeding gegeven.

bijvoeding op vijf weken
De oogjes gaan open rond de 38e dag en vanaf dat moment houden ze de dag niet meer voor de nacht de nachtelijke piepconcerten verstommen en de pups zijn nog enkel overdag te horen.

35 dagen oud en al een oogje open
Eens hun oogjes open verlaten ze hun nest en beginnen meer en meer rond te scharrelen. Meestal worden ze na verloop van tijd door hun moeder in de bek genomen en terug gebracht naar het nest. Spenen vindt plaats rond de 42e dag en rond de 49e dag kunnen de pups zelfstandig eten maar gaan nog bij hun moeder drinken. Pups die langer bij de moeder blijven zullen ook langer bij haar blijven zuigen. Wij hebben kunnen zien dat een vrouwelijke pup die bij ons bleef tot ruim twaalf weken bij haar dronk, zelfs na de introductie in de groep. Door de scherpe tandjes is controle van de tepels noodzakelijk, eventuele wondjes mogen ontsmet worden met isobetadine® oplossing.
Opvallend feit is dat ook bij prairiehonden een tepelrangorde gehandhaafd wordt. De pup die bij ons bleef dronk steeds aan dezelfde tepel. Dit fenomeen kon echter door Professor John Hoogland ( universiteit Maryland U.S.A. ) niet waargenomen worden bij dieren in het wild.

vijf pups netjes op een rijtje: etenstijd voor moeder en kinderen
Deze tabel geeft de gewichtsevolutie weer, de pups geboren op 11/03/2002 zijn pas op 15/04 voor het eerst gewogen uit veiligheidsoverwegingen ( beschermend gedrag moeder en afkoeling voorkomen ). Om de pups uit elkaar te houden hadden we hen een kleurtje gegeven, het nestje bestond uit èèn mannetje en vier vrouwtjes.
| naam: |
15/04 |
19/04 |
27/04 |
| Paars f (Stitch) |
62 gr |
72 gr |
84 gr |
| Blauw f (Prutsemie) |
62 gr |
70 gr |
84 gr |
| Groen f (Benji) |
66 gr |
74 gr |
90 gr |
| Rood f (Luna) |
70 gr |
78 gr |
92 gr |
| Zwart m (Sam) |
70 gr |
78 gr |
94 gr |
Tekst en foto's: Carine Cattellion Vlaamse Prairiehondenvereniging
|